Legora xây hệ điều hành tác tử cho nghề luật: rà soát hàng nghìn hợp đồng, luật sư vẫn là người quyết định
Legora dùng tác tử AI để rà soát hàng nghìn hợp đồng theo quy tắc mẫu, nhưng mọi con số ấn tượng đều cần đọc kèm điều kiện: khách hàng không nêu tên, chỉ một trường hợp, và luật sư vẫn là người quyết định cuối cùng.
Legora, một công ty khởi nghiệp ở Stockholm thành lập năm 2023, đang xây cái mà nhà sáng lập gọi là hệ điều hành tác tử cho công việc pháp lý. Tác tử ở đây là chương trình AI có thể tự thực hiện nhiều bước công việc, thay vì chỉ trả lời một câu hỏi. Bài viết này giải thích mô hình đó hoạt động ra sao, và vì sao luật sư vẫn giữ vai trò quyết định cuối cùng.
Legora làm gì, và khác gì một chatbot pháp lý
Legora không bán một khung trò chuyện để hỏi đáp luật. Công ty xây quy trình làm việc cho đội pháp lý, chạy trên mô hình của OpenAI. OpenAI là nhà cung cấp mô hình chính của Legora, từ công việc tác tử đến rà soát tài liệu quy mô lớn.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ công việc được tổ chức thành quy trình, không phải thành câu hỏi rời rạc. Một quy trình có đầu vào rõ ràng, có bước kiểm tra, và có người chịu trách nhiệm ở cuối. Chatbot trả lời xong là hết. Quy trình tác tử phải đưa ra kết quả mà đội pháp lý có thể dùng tiếp.
Ba quy trình được nêu trong bài viết gốc của OpenAI cho thấy rõ ý này. Thứ nhất là Tabular Review, tức rà soát dạng bảng. Thứ hai là bộ quy tắc mẫu cho thỏa thuận bảo mật, thường gọi là NDA. Thứ ba là thẩm định trong mua bán và sáp nhập, nơi tác tử bắt đầu rà soát hợp đồng và nêu thông tin trên toàn bộ hồ sơ giao dịch.
Ba con số cần đọc kèm điều kiện
Bài viết gốc đưa ra nhiều con số. Tất cả đều do Legora hoặc OpenAI nêu, không phải kết quả kiểm chứng độc lập. Đọc kèm điều kiện giúp tránh hiểu sai.
Con số thứ nhất thuộc về chính đội pháp lý của Legora. Tổng cố vấn Emma Kadri Bergström ước tính việc rà soát NDA từng chiếm khoảng 20% năng lực của đội. Sau khi đội xây bộ quy tắc mẫu và để hệ thống rà soát vòng đầu, tỷ lệ này còn dưới 1%. Đây là trải nghiệm nội bộ của một đội, không phải mức trung bình của ngành luật.
Con số thứ hai thuộc về đội kỹ thuật. Giám đốc công nghệ Jacob Lauritzen cho biết đội có thể thử 20 cách giải quyết cùng lúc, rồi chọn cách tốt nhất trong vài ngày. Khi có lỗi, tác tử lập trình có thể tìm trong hàng triệu dòng nhật ký và theo nhiều hướng giải thích cùng lúc. Có lúc Legora đi từ báo cáo lỗi đến bản sửa trong khoảng 5 phút. Đây là trường hợp tốt, không phải thời gian sửa lỗi nào cũng nhanh như vậy.
Con số thứ ba thuộc về một khách hàng không nêu tên. Nhà sáng lập Max Junestrand dẫn trường hợp một khách hàng Fortune 100, tức một trong 100 công ty lớn nhất Mỹ theo danh sách Fortune. Khách hàng này, theo lời Junestrand, rút ngắn thời gian xử lý hợp đồng 90% và tiết kiệm hơn 20 triệu đô la chi phí thuê ngoài. Khách hàng này cũng trả lại 9,5 giờ mỗi tuần cho mỗi luật sư, để làm việc có giá trị cao hơn. Vì khách hàng không nêu tên và chỉ có một trường hợp, không nên dùng ba con số này làm lời hứa cho mọi đội pháp lý.
Vì sao mô hình này đáng chú ý với người làm sản phẩm AI
Giá trị lớn nhất không nằm ở tốc độ. Giá trị nằm ở phạm vi công việc có thể làm được.
Trong cách rà soát truyền thống, thời gian và chi phí buộc đội phải tập trung sâu vào những hợp đồng giá trị nhất. Những hợp đồng còn lại ít được xem kỹ. Tabular Review đổi cách phân bổ này. Hệ thống có thể phân tích hàng nghìn hợp đồng theo nhiều câu hỏi trong vài phút. Rủi ro nằm trong những hợp đồng vốn nằm ngoài nhóm rà soát thủ công sẽ được đưa ra để luật sư đánh giá.
Nói cách khác, tác tử không thay luật sư đọc từng trang. Tác tử mở rộng nhóm tài liệu được xem, rồi luật sư quyết định rủi ro nào đáng xử lý. Đây là điểm khác biệt giữa tự động hóa để làm nhanh việc cũ và tự động hóa để làm được việc trước đây không đủ sức làm.
Bài học lãnh đạo trong bài viết gốc cũng đi cùng hướng. Legora khuyên bắt đầu từ vấn đề cần giải quyết, rồi mới xem AI giúp được ở đâu. Công ty khuyên xây mạng lưới người ủng hộ nội bộ, để thử nghiệm trở thành thói quen làm việc. Và công ty khuyên thiết kế cho niềm tin ngay từ đầu, bằng đánh giá, kiểm thử và minh bạch. Ba điểm này không phải tính năng kỹ thuật. Chúng là điều kiện để một đội dám dùng kết quả của tác tử.
Danh sách kiểm tra trước khi giao việc rà soát cho tác tử
Danh sách dưới đây là phần phân tích riêng của bài viết, rút ra từ mô hình của Legora. Nó không phải danh sách chính thức do Legora công bố.
- Quy tắc mẫu đã được viết và duyệt chưa. Tác tử cần một bộ quy tắc rõ ràng trước khi rà soát vòng đầu. Nếu chưa có quy tắc, tác tử sẽ tự đoán tiêu chuẩn.
- Người rà soát có xem mẫu kết quả chưa. Nên kiểm tra một mẫu nhỏ bằng tay trước khi mở rộng ra hàng nghìn tài liệu.
- Kết quả có ghi rõ nguồn không. Luật sư cần biết một kết luận lấy từ điều khoản nào, để kiểm tra lại nhanh.
- Trường hợp nào phải chuyển cho người quyết. Những quyết định có rủi ro pháp lý cao không nên để tác tử tự kết luận.
- Có cách đo lại sau một thời gian không. Nếu không đo, đội sẽ không biết chất lượng đang tốt lên hay xấu đi khi mô hình thay đổi.
Nếu một trong năm điểm này chưa có, việc dùng tác tử vẫn có thể giúp tiết kiệm thời gian. Nhưng đội chưa có đủ căn cứ để tin vào kết quả ở quy mô lớn.
Giới hạn cần nhớ
Thứ nhất, phần lớn bằng chứng trong nguồn gốc là lời kể của công ty. Không có kiểm chứng độc lập nào trong bài viết gốc cho các con số của khách hàng. Người đọc nên coi chúng là trường hợp tham khảo, không phải bằng chứng cho toàn ngành.
Thứ hai, một phần nội dung là tầm nhìn, chưa phải sản phẩm đã giao. Lauritzen hình dung thẩm định hàng triệu trang chạy qua đêm, để sáng hôm sau luật sư nhận bản phân tích. Ông cũng hình dung luật sư và AI trao đổi trực tiếp trên cùng một hợp đồng, thay vì giao việc rồi chờ kết quả. Cả hai đều là hướng đi, không phải tính năng đã có ngày hôm nay.
Thứ ba, nghề luật gắn với trách nhiệm pháp lý. Một kết luận sai trong hợp đồng có thể tốn kém hơn nhiều so với thời gian tiết kiệm được. Vì vậy vai trò của luật sư trong mô hình này không thu hẹp. Vai trò đó chuyển từ đọc từng trang sang quyết định rủi ro nào cần xử lý, và chịu trách nhiệm cho quyết định đó.
Quy tắc chọn việc cho tác tử
Dùng tác tử khi công việc lặp lại nhiều lần, quy tắc đã rõ, và chi phí kiểm tra lại của con người thấp. Giữ con người quyết định khi phán đoán, trách nhiệm và bối cảnh đặc thù chiếm phần lớn giá trị của công việc. Legora cho thấy ranh giới này có thể dịch chuyển khi quy trình tốt lên. Nhưng ranh giới đó vẫn cần một người đứng tên ở cuối, và người đó là luật sư, không phải mô hình.
Nguồn tham khảo
- OpenAI, "Legora is building the agentic operating system for legal work", https://openai.com/index/legora-agentic-operating-system-for-legal-work